ഒരു മുസ്ലിമിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഏതൊരു വിഷയത്തെ സംബന്ധിച്ചും പ്രാമാണികമായി അതില് സ്ഥിരപ്പെട്ടുവന്ന കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രമാണത്തിന്റെ പിന്ബലമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും അറിയുക എന്നത് ഏറെ അനിവാര്യമാണ്. ശഅബാന് മാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നബി (സ) യില് നിന്നും സ്ഥിരപ്പെട്ട് വന്ന കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വന്ന പ്രമാണത്തിന്റെ പിന്ബലമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുമാണ് ഈ ലേഖനം ചര്ച്ച ചെയ്യുന്നത്. പരമാവധി ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങള് എല്ലാം ഉള്കൊള്ളിക്കാന് ശ്രമിച്ചതുകൊണ്ട് ഒരല്പം ദൈര്ഘ്യം ഉണ്ടെങ്കില്ക്കൂടി വിഷയത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത് പൂര്ണമായി വായിക്കണം എന്ന് ആമുഖമായി അപേക്ഷിക്കുന്നു.
www.fiqhussunna.com
ഒന്നാമതായി: ശഅബാന് കര്മ്മങ്ങള് അല്ലാഹുവിങ്കലേക്ക് ഉയര്ത്തപ്പെടുന്ന മാസമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ റമളാന് കഴിഞ്ഞാല് റസൂല് (സ) ഏറ്റവും കൂടുതല് നോമ്പ് പിടിച്ചിരുന്നത് ശഅബാന് മാസത്തിലാണ്. ഇത് സ്വഹീഹായ ഹദീസുകളില് നമുക്ക് കാണാം:
ഇമാം ഇബ്നു ഹജര് അല് അസ്ഖലാനി (റ) പറയുന്നു: "ശഅബാന് മാസത്തില് വ്രതമെടുക്കുന്നത് പ്രത്യേകം ശ്രേഷ്ഠകാരമാണ് എന്ന് ഈ ഹദീസില് നിന്നും മനസ്സിലാക്കാം". - [ഫത്ഹുല് ബാരി: വോ: 4 പേജ്: 253].
ഉമ്മു സലമ (റ) നിവേദനം: അവര് പറഞ്ഞു: " റസൂല് (സ) റമളാനും ശഅബാനും പരസ്പരം ചേര്ത്ത് നോമ്പ് പിടിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു എന്നതൊഴിച്ചാല്, രണ്ട് മാസങ്ങള് തുടര്ച്ചയായി അദ്ദേഹം നോമ്പെടുക്കുന്നത് ഞാന് കണ്ടിട്ടില്ല." - [അഹ്മദ്: 26022, അബൂദാവൂദ്: 2336, നസാഇ: 2175].
അതില്ത്തന്നെ അബൂ ദാവൂദ് ഉദ്ദരിച്ച ഒരു റിപ്പോര്ട്ടില് ഒന്നുകൂടി വ്യക്തമായി അത് പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്:
എന്നാല് ആഇശ (റ) യുടെ ഹദീസില് പരാമര്ശിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ "ശഅബാന് പൂര്ണമായി നോറ്റിരുന്നു. കുറച്ച് ദിവസമൊഴികെ" എന്നതു തന്നെയായിരിക്കാം ഒരുപക്ഷെ ഉമ്മു സലമ (റ) യുടെ ഹദീസിലും ശഅബാന് മുഴുവനും നോറ്റിരുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിച്ചത്. ഇത് ഇമാം ഇബ്നു ഹജര് അല് അസ്ഖലാനി (റ) യും ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്. അഥവാ റമളാന് കഴിഞ്ഞാല് മറ്റേത് മാസങ്ങളെക്കാളും കൂടുതല് ശഅബാനില് നോറ്റിരുന്നു എന്ന അര്ത്ഥത്തില് ശഅബാന് ഏറെക്കുറെ മുഴുവനും നോറ്റിരുന്നു എന്നായിരിക്കാം അതിന്റെ വിവക്ഷ. ഭാഷാപരമായി അപ്രകാരം പ്രയോഗിക്കുക എന്നത് അന്യമല്ലതാനും. ഇതാണ് മൂന്നാമത്തെ അഭിപ്രായം. ഇതാണ് കൂടുതല് പ്രബലമായി മനസ്സിലാക്കാന് സാധിക്കുന്നത്. കാരണം റസൂല് (സ) യില് നിന്നും സ്ഥിരപ്പെട്ട് വന്ന മറ്റു ഹദീസുകള് കൂടി കൂട്ടി വായിക്കുമ്പോള് ഈ ആശയം ഒന്നുകൂടി ബലപ്പെടുന്നു:
.
അതുപോലെ ആഇശ (റ) യില് നിന്നും വന്ന ഹദീസില് ഇപ്രകാരം കാണാം:
മൂന്നാമതായി: ശഅബാന് പതിനഞ്ചിനു പ്രത്യേകത നല്കുന്ന ഹദീസുകള് ഉണ്ടോ ?. എന്നതാണ് ഇനി നാം ചര്ച്ച ചെയ്യേണ്ട മറ്റൊരു ചോദ്യം.
ശഅബാന് പതിനഞ്ചിന് മാത്രമായി പ്രത്യേകമായി ഇബാദത്തുകളോ നോമ്പോ നമസ്കാരമോ നിര്വഹിക്കുന്നതായുള്ള യാതൊരു ഹദീസും നബി (സ) യില് നിന്നും ഉദ്ദരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അതുപോലെ സ്വഹാബാക്കളില് നിന്നും അപ്രകാരം വന്നിട്ടില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മറ്റു ദിനങ്ങളില് നിന്ന് വ്യത്യസ്ഥമായി ശഅബാന് പതിനഞ്ചിന് മാത്രം എന്തെങ്കിലും ഇബാദത്തുകളില് ഏര്പ്പെടുന്നത് റസൂല് (സ) യില് നിന്നോ, സ്വഹാബത്തില് നിന്നോ സ്ഥിരപ്പെടാത്ത കാര്യമാണ്.
ഇനി ശഅബാന് പതിനഞ്ചുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അല്ലാതെ ഉദ്ദരിക്കപ്പെട്ട ഹദീസുകള് തന്നെ എല്ലാം ദുര്ബലമോ, കെട്ടിച്ചമക്കപ്പെട്ടവയോ ആണ് എന്ന് ധാരാളം പണ്ഡിതന്മാര് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഇമാം ഇബ്നുല് ജൗസി (റ) തന്റെ (الموضوعات 'കെട്ടിച്ചമക്കപ്പെട്ട ഹദീസുകള്') എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലും (Vol: 2 Page 440- 445), ഇമാം അബൂശാമ അശ്ശാഫിഇ (റ) തന്റെ (الباعث في إنكار البدع والحوادث 'ബിദ്അത്തുകള്ക്കും അനാചാരങ്ങള്ക്കുമെതിരെ' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലും ), ഇമാം ഇബ്നുല് ഖയ്യിം തന്റെ (المنار المنيف) എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലും ഒക്കെ ശഅബാന് പതിനഞ്ചുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രത്യേകമായി വന്ന ഹദീസുകള് ദുര്ബലമാണ് എന്ന് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഇമാം ഇബ്നു റജബ് അല്ഹംബലി (റ) പറയുന്നു:
" وفي فضل ليلة نصف شعبان أحاديث متعددة ، وقد اختُلف فيها ، فضعّفها الأكثرون ، وصحّح ابن حبان بعضها "
"ശഅബാന് പതിനഞ്ചുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വിവിധ ഹദീസുകള് ഉദ്ദരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അവയുടെ സ്വീകാര്യതയില് പണ്ഡിതന്മാര്ക്കിടയില് അഭിപ്രായഭിന്നതയുണ്ട്. ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാരും അവ ദുര്ബലമാണ് എന്ന അഭിപ്രായക്കാരാണ്. ഇബ്നു ഹിബ്ബാന് (റ) അവയില് ചിലത് സ്വഹീഹാണ് എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്" - [ لطائف المعارف : 261 ].
ശഅബാന് പതിനഞ്ചുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രത്യേകമായ ആചാരങ്ങളോ ആരാധനകളോ ഇല്ല എന്നതില് പണ്ഡിതന്മാര് അനേകം കൃതികള് തന്നെ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാല് അന്നത്തെ ദിവസം പാപമോചനം ലഭിക്കുന്ന ദിവസങ്ങളില് ഒന്നാണ് എന്ന് പരാമര്ശിക്കുന്ന ഹദീസുകളില് ചില റിപ്പോര്ട്ടുകള് സ്വീകാര്യമാണോ എന്ന് ചര്ച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ബഹുഭൂരിപക്ഷം പേരും എല്ലാം ദുര്ബലമാണ് എന്ന അഭിപ്രായക്കാരാണ്. ഇനി ആ ഹദീസ് സ്വീകാര്യമാണ് എന്ന് വന്നാല്ത്തന്നെ അന്ന് പ്രത്യേകമായി എന്തെങ്കിലും അനുഷ്ഠാനങ്ങള് നിര്വഹിക്കാന് അതൊട്ട് പര്യാപ്തവുമല്ല.
ശഅബാന് പതിനഞ്ചുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വന്ന ഹദീസ് ഇപ്രകാരമാണ്:
ഈ ഹദീസ് ദുര്ബലമാണ്. കാരണം ഈ ഹദീസിന്റെ സനദില് 'മക്ഹൂല് അശാമി' എന്ന് പറയുന്ന വ്യക്തിയുണ്ട്. അദ്ദേഹം ഹദീസ് നിദാനശാസ്ത്രപ്രകാരം മുദല്ലിസ് ആണ്. നേരിട്ട് കേട്ടു എന്ന് പരാമര്ശിക്കാത്ത (عن) പ്രയോഗിച്ചു വന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹദീസുകള് സ്വീകാര്യമല്ല. ഇത് ഇമാം ദഹബി അദ്ദേഹത്തിന്റെ (السير) എന്ന ഗ്രന്ഥത്തില് (Vol:5 Page: 156) വ്യക്തമാക്കിയിട്ടും ഉണ്ട്.
എന്നാല് ദുര്ബലമെങ്കിലും റിപ്പോര്ട്ടുകളുടെ ആധിക്യം കാരണത്താലാണ് ശൈഖ് അല്ബാനി (റ), അതുപോലെ തുഹ്ഫതുല് അഹ്വവദിയില് മുബാറക്ഫൂരി തുടങ്ങിയ ചില പണ്ഡിതന്മാര് ഈ റിപ്പോര്ട്ടുകള് പരസ്പരം ബലപ്പെടുത്തുന്നതിനാല് സ്വീകാര്യം എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. എന്നാല് അവയൊന്നും തന്നെ സ്ഥിരപ്പെട്ടിട്ടില്ല. പരസ്പരം ബാലപ്പെടുത്താവുന്നതിനേക്കാള് ദുര്ബലമാണ് അവയുടെ സനദുകള് എന്ന് മറ്റു പല പണ്ഡിതന്മാരും അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ശൈഖ് ഇബ്നു ബാസ് (റ) ശൈഖ് ഇബ്നു ഉസൈമീന് (റ) തുടങ്ങിയവരെല്ലാം ശഅബാന് പതിനഞ്ചുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് യാതൊരു റിപ്പോര്ട്ടും സ്വീകാര്യമായി വന്നിട്ടില്ല എന്ന അഭിപ്രായക്കാരാണ്. കൂടുതല് പഠിക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്ക്ക് ആ ഹദീസുകളുടെ സനദുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചര്ച്ചകള് പരിശോധിക്കാവുന്നതാണ്.
ഏതായാലും ഞാന് നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ചപോലെ ഈ ഹദീസ് സ്ഥിരപ്പെട്ടാലും ഇല്ലെങ്കിലും ശഅബാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ചിലര് നടത്തുന്ന അനാചാരങ്ങള്ക്ക് അതൊരിക്കലും സാധൂകരണമാകുന്നില്ല. അതാണ് തുടര്ന്ന് നാം വിശദീകരിക്കുന്നത്.
അത് സാധൂകരിക്കാന് അവര് ഉദ്ദരിക്കാറുള്ള ഹദീസ് ഇപ്രകാരമാണ്:
ലജ്നതുദ്ദാഇമയുടെ ഫത്വയില് ഇപ്രകാരം കാണാം: " ലൈലത്തുല് ഖദ്റോ അതുപോലുള്ള മറ്റു രാവുകളോ ആഘോഷിക്കരുത്. അതുപോലെ ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക അവസരങ്ങളില് ഉദാ: ശഅബാന് പതിനഞ്ചാം രാവ്, ഇസ്റാഅ് മിഅ്റാജ് , മൗലിദുന്നബവി തുടങ്ങിയ ആഘോഷങ്ങള് നിഷിദ്ധമാണ്. കാരണം അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലോ (സ) സ്വഹാബത്തോ ആരും തന്നെ അപ്രകാരം ചെയ്തതായി സ്ഥിരപ്പെട്ടിട്ടില്ല. "നമ്മുടെ മതത്തില് ഇല്ലാത്ത ഒരു കാര്യത്തെ (മതത്തിന്റെ പേരില്) ആരെങ്കിലും കടത്തിക്കൂട്ടിയാല് അത് മടക്കപ്പെടുന്നതാണ്" എന്ന് അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂല് പഠിപ്പിച്ചിട്ടുമുണ്ട്." - [ഫതാവ ലജ്നതുദ്ദാഇമ : 2/257-258].
ഇത്തരം പുത്തന് ആചാരങ്ങള് എല്ലാം വെടിഞ്ഞ് വിശുദ്ധ ഖുര്ആനും തിരുസുന്നത്തും ജീവിതത്തില് പകര്ത്തി ജീവിക്കാന് ഓരോരുത്തരും പരിശ്രമിക്കുക. ഒരാള് ഉദ്ദേശിക്കുന്നുവെങ്കില് അയാള്ക്ക് ചെയ്യാന് മാത്രം സുന്നത്തുകള് അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂല് (സ) തന്നെ പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിലേക്ക് പുത്തന് ആചാരങ്ങള് കടത്തിക്കൂട്ടേണ്ടതില്ല. നിങ്ങള് ആലോചിച്ച് നോക്ക് ഒരാള് അമല് വര്ദ്ധിപ്പിക്കാനും പ്രതിഫലം ആഗ്രഹിക്കാനും ഉദ്ദേശിക്കുന്നുവെങ്കില് അയാള് ശഅബാന് പൂരിഭാഗവും നോമ്പ് പിടിച്ചുകൊള്ളട്ടെ. അതാണ് റസൂല് (സ) ചര്യ. അത് ഒരു പതിനഞ്ചിന് മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നത് എന്തിന്. ഇനി സാധിക്കില്ലയെങ്കില് അയാള് അയ്യാമുല് ബീള് അതായത് 13, 14, 15 ദിനങ്ങള് നോമ്പ് നോല്ക്കട്ടെ അതും റസൂല് (സ) പഠിപ്പിച്ച സുന്നത്ത് ആണ്. മാത്രമല്ല ശഅബാന് മാസത്തില് നോമ്പ് നോല്ക്കുന്നതിനാണ് യുദ്ധം നിഷിദ്ധമാക്കപ്പെട്ട പവിത്രമാസങ്ങളില് നോമ്പ് നോല്ക്കുന്നതിനേക്കാള് ശ്രേഷ്ഠത. കാരണം അവയെക്കാള് ശഅബാനില് അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂല് നോമ്പ് നോല്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. റജബിലെ നോമ്പിനാണ് കൂടുതല് ശ്രേഷ്ഠത എന്ന് പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന ചിലരുടെ അറിവില്ലായ്മ മനസ്സിലാക്കാന് സാന്ദര്ഭികമായി സൂചിപ്പിച്ചു എന്ന് മാത്രം. അതുപോലെ രാത്രി നമസ്കാരം എല്ലാ രാവിലും ഉണ്ട്. അത് ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കട്ടെ. അല്ലാഹുവിനെയും അവന്റെ റസൂലിനെയും ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഒരാള് അതല്ലേ ചെയ്യേണ്ടത്. നബി (സ) യുടെ മാതൃകയല്ലേ നാം പിന്പറ്റേണ്ടത്. അല്ലാഹുതൗഫീഖ് നല്കട്ടെ. അല്ലാഹു പറയുന്നത് നോക്കൂ:
ശൈഖ് ഇബ്നു ബാസ് (റഹിമഹുല്ല) പറയുന്നു: "അതിന്റെ പൊരുള് ശഅബാന് പാതിക്ക് വെച്ച് നോമ്പ് നോല്ക്കാന് തുടങ്ങരുത് എന്നതാണ്. എന്നാല് ഒരാള് ശഅബാന് പൂര്ണമായോ പൂരിഭാഗമോ നോമ്പെടുത്താല് അവന് അവന് ആ സുന്നത്ത് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു." - [മജ്മൂഉ ഫതാവ: വോ: 25].
www.fiqhussunna.com